Voor een ondernemer is het niet altijd duidelijk wie na hem zijn bedrijf zal voortzetten en hem daarin zal opvolgen.

Omdat deze onduidelijkheid zelfs nog kan bestaan ten tijde van zijn overlijden is het verstandig hieraan in een testament aandacht te besteden.

Het nieuwe erfrecht, ingevoerd in 2003, biedt hiervoor een goede oplossing: De executeur in een nieuwe verschijningsvorm. Deze figuur was altijd bekend als de persoon, die de opdracht had om de nalatenschap in samenwerking met de erfgenamen af te wikkelen. Zijn bevoegdheid om zelfstandig op te treden was echter de ene keer beperkt tot het regelen van de begrafenis en koffietafel, de andere keer had hij de opdracht de nalatenschap te beheren en de schulden daarin zoveel mogelijk te voldoen. Beschikkingsbevoegd zonder medewerking van de erfgenamen was hij echter niet. Dat is sinds 2003 drastisch anders geworden. Nu zijn de erfgenamen afhankelijk van de executeur geworden. Zonder medewerking van de executeur kunnen de erfgenamen niets beginnen. De executeur daarentegen kan nu namelijk de bevoegdheid krijgen om zelfstandig in het kader van de afwikkeling te beschikken over de goederen van de nalatenschap. Bijvoorbeeld verkoop en levering door hem alleen is dan mogelijk. Dit is de executeur met de bevoegdheid tot afwikkelingsbewind. Deze figuur zorgt voor de overgangsperiode totdat de definitieve opvolger het roer in handen neemt. Hij houdt de onderneming draaiende. En blijft aanwezig tot de opvolging in kannen en kruiken is.


Hij kan zelfstandig de onderneming rijp maken voor overname en deze aan de opvolger overdragen. In tegenstelling tot vóór 2003 zijn de rollen omgedraaid: De erfgenamen kunnen niet zonder medewerking van de executeur over de zaken van de onderneming beschikken door verkoop, bezwaring of op andere wijze.

Eventueel kan het executeurschap ook door meerdere personen uitgeoefend worden. Hiervoor kan dan desgewenst een rolverdeling aangegeven worden.

Is het wel duidelijk wie de opvolger is dan kan deze als krachtens het testament aangewezen executeur zelfstandig, dus zonder van de medewerking van de erfgenamen afhankelijk te zijn, de onderneming aan zichzelf overdragen en daarin opvolgen. Ook dat is een stap vooruit in een soepele bedrijfsopvolging.


Conclusie: De positie van de executeur is onder het nieuwe erfrecht door de erfgenamen bijna niet aan te tasten. Daarom zal in een testament een executeur als beoogd opvolger of als regelaar of overgangspaus in een situatie van opvolging nooit mogen ontbreken.