Jan is directeur en enig aandeelhouder (DGA) van zijn BV. Hij is getrouwd met Jeanne. Zij hebben 2 kinderen, Bas en Teun, allebei al het huis uit. Zij zijn Jan's erfgenamen. Als hij zou overlijden, gaan zijn aandelen naar Jeanne of zijn kinderen. Is er dan een manier om de dan eventueel verschuldigde dividendbelasting te voorkomen ?

Dat hangt ervan af hoe Jan getrouwd is. Dat kan zijn in gemeenschap van goederen, maar het kan ook zijn onder huwelijkse voorwaarden. Wanneer kiest hij voor het ene en wanneer voor het andere regime ? Het is overigens tegenwoordig een stuk gemakkelijker om tussen beiden te wisselen.

Jan heeft indertijd zijn bedrijf verkocht. Zijn BV is nu nog alleen een zogenaamde 'geldzak-BV' (een BV met uitsluitend belegd vermogen). Daarmee moet hij fiscaal gezien uitkijken. Sinds 1 januari 2010 heeft dit grote fiscale gevolgen. Wat is daaraan te doen ?

Geldzak-BV

Als de aandeelhouder van een Geldzak-BV overlijdt, kan dit grote financiële gevolgen met zich meebrengen. Bij in gemeenschap van goederen gehuwde partners kan het opheffen van die gemeenschap, en daarmee het opstellen van huwelijksevoorwaarden, in het zicht van het overlijden van de aandeelhouder, deze problemen voorkomen.

Verkoop aandelen. Jan bezit tenminste 5% van het geplaatste aandelenkapitaal van zijn BV. In dat geval is hij 'aanmerkelijk belangaandeelhouder' (AB-aandeelhouder). Bij verkoop van zijn aandelen is hij 25% inkomstenbelasting (AB-heffing) verschuldigd over de meerwaarde van die aandelen. De meerwaarde is het saldo van de werkelijke waarde van de aandelen minus het bedrag waarvoor hij de aandelen ooit heeft verkregen. Die waarde wordt dan beschouwd als vrijgevallen dividend en daarmee belast.

Bij overlijden aandeelhouder

Vanaf 2010. Het overlijden wordt beschouwd als een (fictieve) vervreemding waarvan de voormelde verkoop een voorbeeld is.

Doorschuiven van deze fiscale claim, en daarmee het uitstellen daarvan, naar zijn erfgenamen kan op verzoek en uitsluitend indien en voor zover er sprake is van een BV met daarin (al dan niet in een dochtervennootschap) een actieve onderneming.

Voor beleggingsvermogen, de Geldzak-BV, waarvan hier sprake is, is dit dus niet mogelijk. Het gevolg is dat veel erfgenamen verplicht die 25% Inkomstenbelasting moeten betalen bij overlijden van de aandeelhouder.

Kleine gunst. De wetgever heeft bepaald dat de geldzak-BV binnen 24 maanden na overlijden van de aandeelhouder tot maximaal de aanmerkelijk belangwinst dividend mag uitkeren. Daarover is dan geen dividendbelasting verschuldigd en daaruit kan dan eventueel de belasting worden betaald.

Notabene. Maar als het vermogen van de holding-BV 'slechts' bestaat uit onroerend goed of andere vermogensbestanddelen die niet snel (of enkel met verlies) liquide gemaakt kunnen worden, hebben de erfgenamen een fors probleem, want dan is er geen uitkeerbare winst !

In gemeenschap van goederen gehuwd

Deze gevolgen gelden ook voor de in gemeenschap van goederen gehuwde AB-aandeelhouder. Want ook dan wordt het overlijden voor de AB-heffing beschouwd als een fictieve vervreemding van die aandelen aan de partner (echter dan 'slechts' voor 50%).

Voorbeeld. Stel, de werkelijke waarde van de BV is € 1.018.000,- en de BV is ooit opgericht tegen volstorting van € 18.000, -. De meerwaarde is dan € 1.000.000,-, dat in een pand zit, dat tijdens het bestaan van de BV met voor de inkomstenbelasting nog onbelaste winst is aangekocht. Bij overlijden van de in gemeenschap gehuwde AB-aandeelhouder wordt een fictieve vervreemding aan de partner verondersteld ter grootte van 50% van € 1.000.000,-, oftewel: € 500.000,-. Daarover is 25% AB-heffing oftewel inkomstenbelasting, zijnde € 125.000,-, verschuldigd.

Notabene. Als het bezit van de BV enkel uit dat verhuurde pand bestaat, dan zal de partner uit andere hoofde dienen te beschikken over liquide middelen, teneinde die belastingaanslag te kunnen betalen.

Oplossing: Omzetten naar huwelijkse voorwaarden

De AB-aandeelhouder Jan doet er goed aan om nog tijdens zijn leven de gemeenschap van goederen om te zetten in huwelijkse voorwaarden en daarbij al zijn aandelen aan de partner toe te delen. Die omzetting en toedeling tijdens het huwelijk betekent namelijk geen (fictieve) vervreemding van AB-aandelen.

Bij het overlijden van de (ex-)AB-aandeelhouder is dan over die aandelen in het geheel geen inkomstenbelasting verschuldigd, omdat deze niet in zijn nalatenschap zitten.

Conclusie: Het kan aldus de moeite lonen alsnog huwelijkse voorwaarden op te maken en aandelen in de geldzak-BV op naam van uw partner te stellen. U voorkomt daarmee AB-heffing als u eerder overlijdt.