Nieuws

Een nalatenschap valt open. Er moet verdeeld worden. De erfgenamen komen bij elkaar. Wie van hen gaat de anderen vertegenwoordigen om de afwikkeling soepel te laten verlopen ?

Een van de erfgenamen kan in het testament tot executeur benoemd zijn. Zo'n executeur is slechts beperkt bevoegd: Hij is alleen beheerder en kan niet over de nalatenschap beschikken en deze ook niet verdelen. Dat moeten de erfgenamen zelf doen.

Om dit werkbaar te houden wordt vaak door de andere erfgenamen aan een van hen of  aan een derde een volmacht  gegeven. Als zij het  niet eens kunnen worden wie van hen de volmacht gaat krijgen, lukt dit niet.  Dan moeten  zij het samen doen. De afwikkeling en  verdeling  kan echter zo  ook vastlopen. Een testateur kan dit voorzien en daarmee in zijn testament rekening houden. Hoe dan vraagt u zich misschien af ?

Hij kan in zijn testament een afwikkelingsbewindvoerder benoemen. Deze figuur is een van de erfgenamen of een buitenstaander, die hij vertrouwt. De afwikkelingsbewindvoerder heeft de beslissingsmacht en hakt zo de knopen door. Vindt de testateur dat niet democratisch genoeg, omdat de andere erfgenamen zich dan gepasseerd zouden voelen, dan is er nog een aanvullende oplossing. Hij kan de  "democratieclausule" toevoegen in zijn testament. 

Al zijn erfgenamen worden dan afwikkelingsbewindvoerder. Zij gaan vervolgens bij democratische meerderheid van stemmen beslissingen nemen. In het testament wordt dan een soort van algemene vergadering opgenomen zoals dat ook bij een besloten 
vennootschap het geval is. Zij nemen volgens deze testamentair vastgelegde regels besluiten. Zo ontstaat er nooit een impasse en wordt het vastlopen van de afwikkeling voorkomen. En iedere erfgenaam kan meebeslissen. Dit bevordert de soepele afwikkeling van de nalatenschap. Indien gewenst kan een notaris of een onafhankelijke andere partij in die vergadering de voorzitter zijn.

Een afwikkelingsbewindvoerder waarborgt ook de continuiteit van de eventuele in de nalatenschap zittende onderneming: Er worden tenslotte beslissingen genomen. De   "democratieclausule" zou ook hier een waardevolle aanvulling kunnen zijn. De testateur voorkomt spanningen binnen de familie en geen enkel  familielid hoeft zich gepasseerd te voelen. En, dat is heel belangrijk, een impasse inzake de onderneming wordt vermeden, zodat dat het voortbestaan daarvan niet in gevaar komt. 
Schenking kooppijs bij levering woning, wat wordt er nu eigenlijk geschonken ?

Euro’s of een woning, that’s the question.

Onlangs werd de volgende casus aan de Hoge Raad voorgelegd. Een woning wordt overggedragen. De koopprijs van € 250.000 is gelijk aan de waarde in het economisch verkeer. Een deel van de koopprijs, € 40.000, wordt bij levering kwijtgescholden.

Rechtbank en Hof stellen dat de WOZ waarde € 258.000 bedraagt en dat het verschil tussen WOZ waarde (258.000) en betaalde kooprijs (210.000), dus € 48.000, belast is met schenkbelasting. Zij beslissen daarmee dat het waarderingsvoorschrift voor woningen, de WOZ-waarde, hier geldt.

De Hoge Raad stelt echter dat hier niet de woning het object van de schenking is, maar dat er een geldsom wordt kwijtgescholden. En daarom is er volgens ons hoogste rechtscollege slechts over € 40.000 schenkbelasting verschuldigd.

Conclusie: In dit geval betaalt de begiftigde schenkbelasting over de kwijtgescholden koopsom. Een schenking van de woning, die gerelateerd wordt aan de WOZ waarde, is hier niet aan de orde.

LET OP: De Hoge Raad zegt niet dat de woning nooit object van de schenking kan zijn. Jammer genoeg vermeldt de Hoge Raad niet in welke gevallen dit oordeel geldt. Zo is voorstelbaar dat de Hoge Raad een andere mening is toegedaan wanneer een hoger percentage van de waarde van de woning kwijtgescholden wordt.

Hier was er voor de client in kwestie dus sprake van een voor deze voordelige beslissing. Maar het blijft dus wel opppassen bij kwijtschelding van een koopsom in geval van overdracht van een woning.
Er kan een situatie ontstaan waarin het – tijdelijk- niet mogelijk is zelf de wensen en praktische zaken te regelen. Dan is het prettig als een naaste dit kan overnemen. In een levenstestament kunt u vastleggen wat uw wensen zijn en wie deze mag uitvoeren. Denk aan het regelen van zorg, het betalen van de rekeningen en het beheer van de beleggingsportefeuille.

De opsteller van het levenstestament wijst een gevolmachtigde aan. Een persoon of instantie die uw belangen behartigt als u daar zelf niet meer toe in staat bent. Dit kan de partner zijn, een zoon of dochter, maar ook een persoon, die u dit toevertrouwt. Voorheen waren hiervoor verschillende documenten nodig. Of werden, in goed vertrouwen, afspraken met personen of instanties gemaakt. Een levenstestament is een allesomvattend notarieel document waarin al dit soort wensen kunnen worden vastgelegd. Het geeft aan dat u serieus over de inhoud heeft nagedacht en zo niet over een nacht ijs gegaan bent. Het levenstestament kan geregistreerd worden in het Centraal Levenstestamentenregister. Dan is het altijd te vinden. Het kan ook altijd door u gewijzigd dan wel aangepast worden.


Vaak is een levenstestament een steun voor de omgeving. Bijvoorbeeld een partner of de kinderen. Het voorkomt zoekwerk in een tijd waarin de druk op de naasten vaak al groot is. Door vooruitdenken kunt u problemen voor zijn. Zo is het voor een partner niet altijd duidelijk hoe geld kan worden vrijgemaakt uit het vermogen voor het betalen van kosten van medische zorg en wie hiertoe bevoegd is.

Wij kunnen u adviseren over de inhoud van levenstestament en dit voor u opstellen. Meer informatie vindt u op de sites van EPN (Estate Planners Notariaat) en notaris.nl, waarnaar u kunt doorlinken. Schretlen Notaris is lid van EPN. www.epn-notaris.nl/home